رسیدن

🔹اینکه گفته شد:" با همه باش و بی همه باش"، بدین شکل بسط داده می شود که ای انسان، به عنوان عامل، با همه باش، و به عنوان ناظر، بی همه باش. و این با همه بودن، منجر می شود به شناخت خود، و آن بی همه بودن، باعث می شود تا ساختن خود، دستخوش عیب نشود.
فلذا انسان برای شناخت خود، باید در نهادهای مختلف اجتماعی حضور پیدا کند تا بتواند خود را بشناسد.
🔹همچنین برای ساخت خود، باید بی همه باشد، بدین معنا که وقتی درستی و غلطی فعل خود را مورد واکاوی قرار می دهد به نظر دیگران بی اهمیت باشد و از منظر خود به آن فعل بپردازد. یعنی در مقام داوری، انسان خوشآیند و بدآیند دیگران را لحاظ نکند، بلکه به عقل و وجدان اخلاقی خود رجوع کند و بنا به این دو منبع، تصمیم گیری کند.

🌂گفتگوی شفاهی ،پاییز 95